۱۲:۰۲ – ۰۵ مرداد ۱۴۰۵
باشگاه خبرنگاران جوان– پس از نشستهای تخصصی فراوان با فدراسیونها در مسیر بازیهای آسیایی ناگویا و بازیهای المپیک لسآنجلس که در راستای اهداف قهرمانی وزارت ورزش و جوانان و انتظارات درخششآفرین وزیر برگزار شد، اکنون آغاز به کار ستاد ملی توسعه ورزشهای المپیکی پایه و پرمدال، اندیشهای قابل احترام در مسیر توسعه پایدار ورزش کشور است.
آنجا که نشستهای تخصصی، برنامهای کوتاهمدت برای حل مشکلات پیش روی رشتههای مختلف در مسیر مدالآوری کاروان ایران است، تشکیل این ستاد با محوریت رشتههای کشتی، وزنهبرداری، تکواندو، تیراندازی، دوومیدانی، شنا، جودو، ژیمناستیک، تیراندازی با کمان، بوکس و روئینگ، برنامهای آیندهنگرانه و بلندمدت برای افتخارات پایدار ورزش ایران در آسیا و المپیک است.
برای درک بهتر ضرورت تشکیل این ستاد، کافی است نگاهی به کارنامه ورزش ایران در ادوار المپیک داشته باشیم. کاروان ورزش ایران تاکنون موفق به کسب ۸۸ مدال المپیک شامل ۲۷ نشان مدال طلا، ۲۹ نقره و ۳۲ برنز شده است. در این میان، کشتی با ۵۵ مدال، معادل ۶۲.۵ درصد کل مدالهای ایران، پرافتخارترین رشته المپیکی کشور به شمار میرود. پس از آن، وزنهبرداری با ۲۰ مدال و تکواندو با ۱۰ مدال، بیشترین سهم را در افتخارآفرینی ورزش ایران داشتهاند. همچنین دوومیدانی، تیراندازی و کاراته هر کدام تنها یک مدال المپیکی برای ایران به ارمغان آوردهاند؛ با این توضیح که کاراته نیز تنها در یک دوره از بازیهای المپیک فرصت حضور داشت.
بر همین اساس، از میان رشتههایی که در ستاد ملی توسعه ورزشهای المپیکی پایه و پرمدال حضور دارند، تنها پنج رشته سابقه کسب مدال المپیک را دارند و هفت رشته دیگر هنوز موفق به شکستن طلسم مدالآوری در بزرگترین آوردگاه ورزش جهان نشدهاند. همین واقعیت، اهمیت برنامهریزی بلندمدت، استعدادیابی علمی و سرمایهگذاری هدفمند برای توسعه این رشتهها را بیش از پیش آشکار میکند.
این ستاد، بستری مناسب برای همافزایی ستاد و صف در ورزش کشور است تا وزارت ورزش و جوانان بهعنوان نهاد حاکمیتی، با محوریت میدانی فدراسیونها و همکاری ادارات کل ورزش و جوانان استانها، استعدادیابی را در ورزش بهصورت منطقی و علمی ریلگذاری کند تا مدالها و افتخارات ورزش کشور بر اساس ظرفیتهای انسانی و سختافزاری، به شرایطی پایدار برسد و از استعدادیابی گلخانهای به فرآیندی علمیتر دست یافته و آن را در ورزش ایران نهادینه کند.
آنچه دکتر دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان، در نخستین جلسه ستاد ملی توسعه ورزشهای المپیکی پایه و پرمدال مطرح کرد، بر پایه اصلاح رویهها مبتنی بر علم، فناوری، هوش مصنوعی و کار تیمی استوار بود.
دکتر دنیامالی تأکید دارد که ایرانِ فردا در عرصه ورزش باید با تدبیر، دانش و همدلی ساخته شود؛ با دوری از حاشیه، جایگزینی شرح صدر به جای تقابل و اجتهاد جمعی به جای اجتهاد فردی.
وزیر ورزش و جوانان میگوید تولید محصول در فدراسیونها، انسان است، انسانی با شأنی والا و نشانهای از وجود پروردگار؛ بنابراین کار هر رئیس فدراسیون و همکارانش سخت و طاقتفرساست تا محصولی که پرورش مییابد و در صحنه حضور پیدا میکند، در مسیر تحقق ارزشهای والای انسانی، قهرمانی و پهلوانی قرار گیرد و افتخارآفرین باشد.
آنچه در این ستاد از سوی دکتر دنیامالی مورد توجه قرار گرفت، نقد سازنده هر فرد و هر سیستم ورزشی از خود است تا خروجی آن، سازندگی و افتخارآفرینی باشد.
با این حال، موفقیت این ستاد را نباید صرفاً در تشکیل آن یا برگزاری جلسات و تدوین برنامهها جستوجو کرد. تجربه ورزش ایران نشان داده است که در سالهای گذشته نیز طرحها و ساختارهای متعددی با اهداف توسعهای شکل گرفتهاند، اما برخی از آنها به دلیل تغییرات مدیریتی، محدودیت منابع، فقدان نظام ارزیابی مستمر و یا فاصله گرفتن از برنامههای اولیه، نتوانستهاند به نتایج مورد انتظار دست یابند.
از این رو، آنچه میتواند ستاد ملی توسعه ورزشهای المپیکی پایه و پرمدال را به یک تجربه موفق و ماندگار تبدیل کند، استمرار در اجرای برنامهها، ثبات مدیریتی، تأمین زیرساختهای علمی، فنی و اعتباری و پایبندی به نظام ارزیابی عملکرد خواهد بود، چرا که موفقیت در ورزش قهرمانی، بیش از آنکه محصول تصمیمات مقطعی باشد، حاصل تداوم در اجرای یک برنامه منسجم و بلندمدت است.
از طرفی اهمیت این ستاد تنها به افزایش تعداد مدالها محدود نمیشود، بلکه تداوم موفقیت در رشتههای مدالآور نیز از اهداف اصلی آن است.
نگاهی به تاریخ ورزش ایران نشان میدهد که در سه رشته اصلی مدالآور کشور، فاصلههای زمانی طولانی میان کسب مدالهای طلای المپیک وجود داشته است، فاصلههایی که از نبود یک چرخه مستمر در استعدادیابی، پرورش و جانشینپروری حکایت دارد.
در کشتی، از مدال طلای عبدالله موحد در المپیک ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی تا طلای رسول خادم در المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا، ۲۸ سال فاصله وجود داشت. در وزنهبرداری نیز از طلای محمد نصیری در المپیک ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی تا دو مدال طلای حسین توکلی و حسین رضازاده در المپیک ۲۰۰۰ سیدنی، ۳۲ سال زمان سپری شد. در تکواندو هم از طلای هادی ساعی در المپیک ۲۰۰۴ آتن تا طلای آرین سلیمی در المپیک ۲۰۲۴ پاریس، ۲۰ سال فاصله ثبت شده است.
این گسستهای زمانی، ضرورت ایجاد یک نظام علمی و پایدار برای استعدادیابی و قهرمانپروری را بیش از گذشته نشان میدهد. در کنار آن، رشتههایی همچون دوومیدانی و تیراندازی که هر کدام تنها یک مدال المپیکی در کارنامه دارند، نیازمند بازگشت به چرخه مدالآوری هستند و رشتههایی مانند ژیمناستیک، جودو، روئینگ، بوکس، تیراندازی با کمان و شنا نیز باید با برنامهریزی اصولی، فرصت حضور در جمع مدالآوران ورزش ایران را پیدا کنند.
اگر ستاد ملی توسعه ورزشهای المپیکی پایه و پرمدال بتواند ضمن حفظ روند موفقیت رشتههای سنتی مدالآور، فاصلههای طولانی میان مدالهای طلای آنها را کاهش دهد، رشتههای تکمدالی را دوباره به سکوهای المپیک بازگرداند و زمینه مدالآوری رشتههای فاقد مدال را فراهم کند، میتوان آن را یکی از ماندگارترین اقدامات ساختاری تاریخ ورزش ایران دانست.
آنچه مسلم است، این ستاد را میتوان به فال نیک گرفت تا ایرانِ فردا در عرصه ورزش، بیش از گذشته افتخارآفرین باشد؛ ورزشی مبتنی بر علوم روز تا مدالها ثمره فرآیندها باشند، نه گلخانهای؛ ورزشی با انسجام و اقتدار تا ظرفیتها را در قالب یک برنامه منسجم به حرکت درآورد و نتیجه آن، مدالآوریهای مستمر باشد، نه مدالهای جرقهای.
ورزشی مبتنی بر آیندهنگری؛ جایی که استعدادیابی، آموزش، پرورش و قهرمانسازی حلقههای یک زنجیره واحد باشند و افتخار، نه یک اتفاق، بلکه محصول یک نظام علمی، مستمر و ملی باشد. شاید مهمترین دستاورد این ستاد نیز همین باشد، ریلگذاری برای آیندهای که موفقیت در آن، حاصل برنامه است.
این ستاد امروز در نقطه آغاز قرار دارد، نقطهای که قضاوت درباره نتایج آن هنوز زود است، اما نفس شکلگیری آن را میتوان اقدامی مثبت و آیندهنگرانه دانست. اگر این مسیر با تأمین زیرساختهای مادی، علمی و فنی، حمایت مستمر از فدراسیونها و پرهیز از تصمیمات مقطعی همراه شود، میتواند آغازگر فصل تازهای در ورزش قهرمانی ایران باشد؛ فصلی که در آن «ایرانِ فردا» با پشتوانه برنامه، دانش، استعدادیابی علمی و مدیریت منسجم، افتخاراتی پایدارتر از گذشته را در میادین آسیایی و المپیک رقم بزند.
